Chìa khóa cho sự tăng trưởng: Sở hữu trí tuệ và thể thao

CategoriesThư viện

Mục đích chính của quyền sở hữu trí tuệ là khuyến khích sự đổi mới và sáng tạo hơn bằng cách đảm bảo rằng những người sáng tạo được hưởng các lợi ích một cách công bằng từ hoạt động sáng tạo của họ, sự sáng tạo phải nuôi sống được bản thân mình.

Ngay trong lĩnh vực thể thao, một lĩnh vực thiên về vận động cơ bắp mà thường các vận động viên được xướng danh, các sản phẩm sáng tạo vẫn luôn hiện diện, và quyền sở hữu trí tuệ luôn song hành với đó để bảo đảm rằng những người tham gia lĩnh vực này luôn được pháp luật bảo hộ cho việc độc quyền khai thác.

Quyền sở hữu trí tuệ khuyến khích sự đổi mới và sáng tạo trong tất cả các lĩnh vực, kể cả trong thể thao. Đổi mới và sáng tạo hơn trong thể thao có nghĩa là tiếp cận với những cách mới liên tục để tăng cường hiệu suất thể thao và sự thích thú với thể thao trong chúng ta, trang thiết bị tốt hơn, nhiều cơ hội kinh doanh hơn, nhiều công việc hơn và trải nghiệm của người hâm mộ tuyệt vời hơn.

Công nghệ và sáng chế

Sự ra đời của công nghệ kỹ thuật số đã đưa thể thao lên một tầm cao mới, biến trải nghiệm thể thao từ sân huấn luyện đến sân vận động thể thao đến phòng khách và đang mở đường cho các môn thể thao mới xuất hiện như thể thao điện tử và đua xe không người lái.

Thiết bị thể thao thông minh được gắn cảm biến và các công nghệ thông tin và truyền thông tinh vi khác hiện đang lan rộng. Những công nghệ thông minh này cho phép vận động viên và huấn luyện viên theo dõi, đánh giá hiệu suất và xác định những chỗ cần cải thiện. Không chỉ giới hạn là các vận động viên thể thao chuyên nghiệp, việc ứng dụng này phổ biến đến mức bất kỳ người bình thường nào cũng có thể áp dụng để theo dõi cho vấn đề sức khỏe của mình.

Các nhà sản xuất thời trang và dụng cụ thể thao luôn luôn nghiên cứu và phát triển những vật liệu hỗn hợp sáng tạo mạnh mẽ, bền, nhẹ để sử dụng trong giày thể thao và các đồ bảo hộ khác như mũ bảo hiểm, quần áo, giúp thể thao an toàn hơn và giảm nguy cơ chấn thương cho các vận động viên.

Tại sân vận động, sự phát triển của khoa học công nghệ giúp người hâm mộ có quyền tham gia các trải nghiệm mới, ví dụ như có thể kết nối và chia sẻ trải nghiệm của mình với bạn bè bằng việc ứng dụng di động cung cấp nhiều dịch vụ cho trải nghiệm của mình – từ tìm chỗ đậu xe, đặt hàng thực phẩm hoặc nâng cấp chỗ ngồi tại một địa điểm thể thao, để truy cập hình ảnh trực tiếp với độ nét cao và cận cảnh thông qua mạng wifi chất lượng cao, … Tương tự như vậy, các công nghệ phát sóng tiên tiến còn mang những người hâm mộ ở những nơi xa đến gần hơn với hoạt động thể thao bất cứ khi nào, bất cứ nơi nào mà họ muốn.

Cách thể thao và mạng xã hội làm phong phú thêm trải nghiệm của người hâm mộ

Liên đoàn khúc côn cầu quốc gia Canada và Disney Streaming Services có một thỏa thuận về truyền thông, trong đó có chương trình điểm lại những nổi hàng tuần mới trên Snapchat với nội dung điểm qua 10 trận đấu hàng đầu của tuần trước. Thỏa thuận cũng bao gồm một cam kết từ NHL sản xuất ít nhất 15 tập mỗi mùa với video và hình ảnh được chụp từ người dùng Snaps đã đăng công khai.

Sports Innovation Lab, cho rằng vào năm 2017, UEFA, Fox và Facebook đã có thỏa thuận cùng nhau phát trực tiếp UEFA Champions League trên các nền tảng của họ. Kết quả là 34 triệu người dùng Facebook tương tác 98 triệu lần với Champions League. Tương tự, năm 2018, Dịch vụ phát sóng Olympic đã hợp tác với Intel để ghi lại hơn 50 giờ cảnh thể thao trong thực tế ảo.

“Trộn lẫn” thế giới thực và ảo

Ngày càng có nhiều tổ chức thể thao đang thử nghiệm thực tế ảo (VR) và thực tế tăng cường (AR) để cải thiện hiệu suất của người chơi và mang đến cho người hâm mộ trải nghiệm mãnh liệt hơn với những điểm nhìn mới chưa từng thấy về thể thao. Những công nghệ này đưa người hâm mộ đến gần với lĩnh vực thể thao mà không phải rời khỏi ngôi nhà của chính họ. Ví dụ, Liên đoàn bóng đá quốc gia (NFL) đang hợp tác với Oculus Rift để đưa người hâm mộ đến với các trận đấu thể thao đầy kịch tính. Ngoài ra, các đài truyền hình VR như NextVR cũng đang cung cấp cho người hâm mộ một loạt các chương trình phát sóng thể thao nhập vai với công nghệ VR. Các đài truyền hình truyền thống khác như BBC và NBC cũng áp dụng công nghệ này vào trong các chương trình thể thao của họ.

Năm 2018, đội đua Công thức 1 của McLaren tuyên bố rằng họ đã hợp tác với HTC để cung cấp cho 100 triệu người hâm mộ trên toàn thế giới nội dung VR với mục đích làm giải đua hấp dẫn hơn đối với người xem. Các câu lạc bộ bóng đá lớn như FC Barcelona, ​​Real Madrid ở Tây Ban Nha, Arsenal FC, Liverpool FC và Manchester City ở Vương quốc Anh cũng như các giải đấu như NBA và NFL ở Hoa Kỳ đang hợp tác với Intel để triển khai công nghệ Intel® True VR. Cụ thể là đặt các thiết bị có độ phân giải cao tại các vị trí quan trọng xung quanh sân vận động để cho phép người hâm mộ xem các tóm tắt và điểm nổi bật và có được những góc nhìn mới về những khoảnh khắc tuyệt vời nhất trong thể thao, kể cả khi bạn không thể mua vé để có thể theo dõi trận đấu trực tiếp bạn vẫn có thể theo dõi từ xa như thể bạn đang ở đó vậy.

Giải vô địch châu Âu 2018 tại Berlin và Glasgow, Liên minh truyền hình châu Âu đã cung cấp giải pháp để tăng cường trải nghiệm cho người hâm mộ. Và thực tế tăng cường (AR) cũng đang được áp dụng theo những cách mới và thú vị để thúc đẩy sự quan tâm và làm phong phú thêm trải nghiệm của người hâm mộ. Các công nghệ này hợp nhất thế giới ảo và thực, cung cấp cho người hâm mộ nhiều lựa chọn hơn để giúp xây dựng sự tham gia và cảm giác phấn khích cho họ.

Các giải pháp thẩm mỹ cho sản phẩm

Sự phát triển công nghệ sử dụng vật liệu mới luôn đi đôi với sự phát triển của thiết kế và thẩm mỹ. Thiết kế có tầm ảnh hưởng rất lớn đến ngành thể thao, góp phần tạo nên bản sắc riêng biệt của các cuộc thi thể thao, các đội và dụng cụ thể thao của họ.

Thiết kế làm cho một sản phẩm và một sự kiện thể thao hấp dẫn hơn đối với người tiêu dùng. Tất cả chúng ta đều sẵn sàng trả thêm tiền cho một sản phẩm mà có thiết kế mang tính thẩm mỹ và phù hợp xu hướng. Các doanh nghiệp có thể bảo vệ khoản đầu tư mà họ thực hiện khi đưa ra các thiết kế mới, hấp dẫn, bằng cách được bảo hộ các thiết kế của họ dưới dạng bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp.

Nhãn hiệu và thương hiệu

Dàn dựng, tổ chức một sự kiện thể thao là một công việc tốn kém. Chiến lược sử dụng thương hiệu – hay chính xác hơn là khai thác giá trị thương mại từ quyền sở hữu trí tuệ đó cho phép doanh nghiệp xây dựng danh tiếng và sự nổi bật so với các đối thủ trên thị trường – việc sẽ tạo ra nguồn doanh thu đáng kể để trang trải chi phí tổ chức các sự kiện này. Trong ngành thể thao, việc sử dụng nhãn hiệu một cách có chiến lược sẽ mở ra những cơ hội doanh thu mới cho doanh nghiệp.

Người hâm mộ thể thao thường có tình cảm sâu sắc với các đội, các giải đấu họ theo dõi. Chính vì vậy, các câu lạc bộ thể thao như Manchester United luôn biết tận dụng thương hiệu của họ và lòng trung thành của người hâm mộ để tăng doanh thu và lợi nhuận của câu lạc bộ thông qua các thỏa thuận tài trợ và các cơ hội truyền thông. Từ năm 2015 đến 2017, câu lạc bộ này được hưởng mức tăng trưởng 4,6% hàng năm trong doanh thu tài trợ.

Các thỏa thuận tài trợ thể thao được bảo vệ bởi quyền đối với nhãn hiệu và có thể cực kỳ sinh lợi do sức hấp dẫn và tầm ảnh hưởng toàn cầu của lĩnh vực thể thao. Bởi vậy, nhiều công ty mong muốn tạo độ phủ các sản phẩm của mình tới người tiêu dùng bằng cách tài trợ cho các vận động viên nổi tiếng.

Giá trị của tài trợ thể thao được thể hiện rõ ràng trong thế vận hội Olympic. Chương trình Đối tác Olympic (TOP) đã được mệnh danh là một trong những nền tảng tiếp thị quốc tế hiệu quả nhất trên thế giới. Theo Ủy ban Olympic quốc tế (IOC), các quan hệ đối tác thương mại được tạo ra trong thời gian diễn ra thế vận hội đã sinh ra hơn 40% doanh thu và đảm bảo các nhà tổ chức thế vận hội có quyền truy cập vào các dịch vụ và sản phẩm kỹ thuật cần thiết để đảm bảo lễ hội thể thao toàn cầu này diễn ra suôn sẻ. Mỗi đối tác của Olympic cũng có được các cơ hội và quyền tiếp thị toàn cầu độc quyền trong một danh mục sản phẩm hoặc dịch vụ được chỉ định. Doanh thu được tạo ra sẽ được phân phối hợp lí để quảng bá cho sự phát triển của thể thao nói chung và cũng để hỗ trợ tài chính cho thể thao ở các quốc gia mới nổi.

Nhiều tổ chức thể thao cũng sử dụng nhãn hiệu của họ và các quyền sở hữu trí tuệ khác để tận dụng giá trị thương hiệu của họ bằng cách cấp phép cho các bên thứ ba sản xuất hàng hóa, bao gồm hàng may mặc, phụ kiện, giày dép… Ví dụ, Manchester United có thỏa thuận 10 năm với gã khổng lồ trong lĩnh vực đồ thể thao Adidas. Theo thông tin về câu lạc bộ, họ có kế hoạch mở rộng danh mục đầu tư của người được cấp phép buôn bán sản phẩm và tăng cường số lượng sản phẩm có sẵn cho người hâm mộ. Các liên minh về tiếp thị tồn tại giữa các tổ chức thể thao và các công ty may mặc lớn như Adidas, Nike, Puma, Under Armor, v.v., có nghĩa là các câu lạc bộ và giải đấu thể thao hiện đang nhanh chóng trở thành thương hiệu về phong cách sống toàn cầu.

Các vận động viên hàng đầu cũng tham gia vào thị trường này. Nhiều người đang tận dụng thương hiệu cá nhân của họ (được xây dựng xung quanh thành công thể thao của họ) để tạo doanh thu đáng kể thông qua các hợp đồng chứng thực với các hãng về trang phục thể thao lớn. Nhận thấy tiềm năng tiếp thị của những siêu sao này, các công ty thường trả hàng triệu đô la cho họ để dọ sử dụng các sản phẩm của công ty. Một số công ty thậm chí còn phát triển sản phẩm mang tên vận động viên. Đó là những gì Nike đã làm khi phát triển các sản phẩm của mình cho siêu sao bóng rổ Michael Jordan và Lebron James. Vô số vận động viên trong nhiều môn thể thao khác, ví dụ như Lewis Hamilton (đua xe công thức một), David Beckham (bóng đá), Rory McIlroy (golf), Lindsey Vonn (trượt tuyết), Maria Sharapova (quần vợt) và rất nhiều người khác nữa đã được hưởng lợi từ các thỏa thuận như vậy.

Quyền phát sóng

Các tổ chức thể thao phụ thuộc vào các đài truyền hình để phát sóng các sự kiện của họ và thu hút người hâm mộ trên toàn thế giới, và để thu hút các nhà tài trợ. Quyền tác giả và quyền liên quan, đặc biệt là các quyền liên quan đến các tổ chức phát sóng, củng cố mối quan hệ giữa thể thao, truyền hình và các phương tiện truyền thông khác. Mặc dù các sự kiện thể thao như vậy, thường không đủ điều kiện để có thể bảo vệ bản quyền, các công ty truyền thông vẫn phải trả một số tiền rất lớn để có quyền phát sóng trực tiếp các sự kiện thể thao hàng đầu.

Việc bán bản quyền truyền thông, giá trị của nó đã tăng vọt trong những năm gần đây, và đây hiện là nguồn thu lớn nhất cho hầu hết các tổ chức thể thao. Chẳng hạn, doanh thu phát sóng từ Thế vận hội Olympic Rio 2016 là 2.868 triệu USD, 90% số tiền do IOC tạo ra thông qua các hợp đồng tài trợ và bán bản quyền phát sóng được đầu tư lại cho sự phát triển thể thao trên toàn thế giới.

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin và truyền thông đã thay đổi việc phát sóng thể thao, giúp các đài truyền hình có thể chụp ảnh từ mọi góc độ. Ngày nay, Steadicams, máy bay không người lái và máy ảnh trên không là những người bạn tốt giúp cho của các đài truyền hình.

Các đài truyền hình đang tận dụng sự phát triển nhanh chóng của phương tiện truyền thông kỹ thuật số để tiếp cận và thu hút khán giả bằng cách cung cấp bảo hiểm thể thao ở nhiều định dạng và trên các nền tảng khác nhau. Bối cảnh truyền thông thể thao đang phát triển nhanh chóng, với những người chơi, phương tiện truyền thống phi truyền thống mới, chẳng hạn như các nền tảng phát trực tuyến như beIN sports, FirstRow, bước vào cuộc cạnh tranh. Điều này đang thay đổi cục diện cả về việc ai đang tạo nội dung và ai đang phân phối nội dung đó và đã góp phần gia tăng đáng kể vi phạm bản quyền tín hiệu phát sóng. Sự ra đời của các dịch vụ mới này, sẽ mang đến cho người hâm mộ một loạt các tùy chọn xem và cạnh tranh thúc đẩy quyền phân phối nội dung thể thao.

Công nghệ cũng đang thay đổi cách người hâm mộ tham gia các sự kiện thể thao. Ngày nay, người hâm mộ thể thao trên toàn cầu có thể xem và tua lại những cảnh quay thể thao bất cứ khi nào, bất cứ nơi nào.

Thể thao, sở hữu trí tuệ và sự phát triển

Việc sử dụng chiến lược quyền sở hữu trí tuệ trong thể thao có tiềm năng đáng kể hỗ trợ phát triển kinh tế: Tạo thu nhập từ việc bán hàng hóa và dịch vụ liên quan đến thể thao; Hỗ trợ đổi mới và tăng trưởng kinh doanh, khởi nghiệp và tạo việc làm; Nâng cao danh tiếng của một quốc gia và tăng thu nhập ngoại hối; Thúc đẩy thương mại quốc tế; Xuyên qua sự khác biệt quốc gia và thúc đẩy các giá trị phổ quát của chơi công bằng, tôn trọng lẫn nhau và hữu nghị; Cải thiện sức khỏe, phúc lợi xã hội và sự gắn kết xã hội và khuyến khích kỷ luật, tinh thần đồng đội và tinh thần cạnh tranh; Làm phong phú thêm kết cấu văn hóa xã hội của cộng đồng, khiến chúng trở thành địa điểm hấp dẫn hơn cho các nhà đầu tư và khách du lịch.

Nhận thấy tiềm năng to lớn của sở hữu trí tuệ và thể thao để thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội, nhiều quốc gia hiện đang tích hợp các mục tiêu liên quan đến thể thao và sở hữu trí tuệ vào các chiến lược phát triển quốc gia của họ. Bằng cách hỗ trợ ngành thể thao phát triển thịnh vượng và bền vững, trở thành địa điểm hấp dẫn cho các sự kiện thể thao lớn diễn ra, các quốc gia này tìm cách tạo thêm cơ hội phát triển kinh tế và xã hội và tạo ra sự giàu có.

Khánh Ly (Theo WIPO)